Frida Kahlo – teorijski spektakl

U četvrtak 26. decembra u Muzeju primenjene umetnosti u okviru manifestacije “Nemoguće – umetnost nadrealizma” izvedena je predstava pod nazivom “Frida Kahlo – jedna noga i tri srca”, čiji su autori i akteri Bojan Djordjev, Siniša Ilić i Sena Djorović. Frida Kalo, meksička slikarka, njena biografija i slikarstvo, jesu polazište i ishodište ove predstave i njenog dramskog teksta. Medjutim, i pored svih očekivanja, to zapravo nije predstava o Fridi Kalo, to je predstava “oko” Fride, teatar kome su meksička umetnica i priča o njoj poslužile kao objekat razmatranja i dekonstruisanja. Ali, ukoliko ova predstava nije prevashodno o Fridi Kalo, o čemu je onda?
To je predstava o predstavi, delo kojim se pokazuje kako nastaje i kako se dekonstruiše dramski tekst i kako je taj tekst moguće problematizovati na pozorišnoj sceni. U ovoj predstavi, kao i na nekima od slika Fride Kalo evidentna je igra izmedju doslovnosti i fikcije. Ta igra je, čini se, prevashodno zasnovana na “razlaganju” lika Kalo na tri “dramska” lika. U slučaju interpretacije Djorovićeve reč je o Fridi koja “izgleda”. Ona je “maskirana” kao Frida i tokom predstave postaje sve sličnija Fridinoj krhkoj pojavi, “lepoj i ružnoj”, kako se to ističe. Čestim izgovaranjem teksta na španskom jeziku potencirana je igra izmedju doslovnosti i fikcije. Djorovićeva je podsećala na Fridu Kalo, ali nas je podsećala i da uloga njene profesije jeste donekle u tome da razvije veštinu podsećanja na nekog drugog.
Ukoliko bismo Fridu u tumačenju Sene Djorović označili kao Fridu – glumicu, onda bi Frida Kalo u tumačenju Siniše Ilića svakako bila Frida – slikarka Budući slikar, Ilić u jednom delu predstave slika po sopstvenom telu, poigravajući se na taj način sa scenom slikarstva u kontekstu razmatranja umetnosti meksičke slikarke. Uloga Djordjeva je mozda na prvi pogled bila ponajmanje “fridijanska”. Jer, on se nije ni oblačio kao Frida, niti je slikao poput nje, on je izrežirao predstavu i govorio o Fridi kroz govor o sebi. Čini se da bi trebalo istaći da se delo “Frida Kahlo – jedna noga i tri srca” kreće i izmedju institucija različitih umetnosti. Ova predstava nije izvedena na pozorišnoj sceni, u instituciji teatra. Ona je pozorišnu scenu “prenela” u muzej. Upravo to izmeštanje donekle dovodi predstavu u kontekst tradicije umetnosti performansa.
Naslage i tragovi različitih tekstova teorije umetnosti koje su u ovom dramskom tekstu korišćene svakako dovode predstavu u vezu i sa institucijom teorijskog performansa.
S obzirom na to da pojava glumice na sceni unosi priličan ekovski “šum” u teorijski sistem ove predstave, delo žanrovski opredeljujemo kao teorijski spektakl, formu u kojoj savremene teorije umetnosti uz pomoć teatarskih i performans konvencija stvaraju privid pozorišne, likovne i teorijske scene i svetova u kojima se institucije tih scena formiraju. S obzirom na teatralnost meksičke slikarke i na njeno poznavanje umetnosti i beleški o tome, usudjujemo se da tvrdimo da bi se njoj odrednica teorijski spektakl, ako ništa drugo, dopala.
Jelena Novak

Advertisements